Lijstjes!

Waag Column, verschenen in Waag Magazine Januari 2006.

“My desert-island, all-time, top five most memorable split-ups, in chronological order: 1) Alison Ashworth 2)Penny Hardwick 3) Jackie Allen 4) Charlie Nicholson 5) Sarah Kendrew. These were the ones that really hurt. Can you see your name in that lot, laura? I reckon you’d sneak into the top ten, but there’s no place for you in the top five; those places are reserved for the kind of humiliations and heartbreaks that you’re just not capable of delivering.”
(Fragment uit High Fidelity, Nick Hornby 1995)

Het leukste van een nieuw jaar vind ik de lijstjes over het jaar daarvoor. Alle trends en gebeurtenissen zijn na te lezen in overzichtelijke specials, fotobijlagen, interviews met experts en toekomstvoorspellingen van de trendscouts. Het prettige van Internet is dat die lijstjes nu beter, completer en makkelijker vindbaar zijn geworden, en er worden nieuwe vragen in beantwoord. Over welke onderwerpen is er het meest geblogd? Welke filmpjes zijn het meest gedownload? Welke celebrity is het vaakst gezocht? Welke online column is het meest gelezen? Welke podcast het meest beluisterd? De lijstjes vormen een goede graadmeter om de trends van afgelopen jaar in één oogopslag te zien. Hier totaal in de geest van High Fidelity wat van mijn favoriete lijstjes met een aantal opvallende winnaars.

Blogpulse doopte 2005 om tot “The Year That Blogging Evolved” en publiceerde mijn favoriete lijst der lijstjes over de best bezochte blogs, de meest geblogde onderwerpen, de meest geciteerde nieuws features, de meest beschreven personalities (Harry Potter won het nipt van George Bush, met als goede derde Paus Johannes Paulus II). Hoewel sommige blog-critici hun vraagtekens zetten bij de kwaliteit van deze stroom aan amateur-journalistiek, biedt het fenomeen bloggen inzicht in het ‘echte nieuws’, net als overzichten van zoekopdrachten via zoekmachines als Google, en Yahoo trouwens.

De best gelezen column van 2005 was ‘Unitarian Jihad’, van Jon Caroll, waarin hij op satirische wijze ageerde tegen terrorisme en religieus fanatisme. Het meest beluisterde online audiofile was het aangrijpende interview met de burgemeester van New Orleans Ray Nagin. De meest geraadpleegde Wikipedia definities waren ‘podcast’ en ‘podcasting’ (met een grappige 5e plaats voor de term ‘wikipedia’, opgezocht in de wikipedia!). Podcasting is in 2005 al dermate ingeburgerd, dat Bureau Renkema de kans greep om te komen met de Gele Oordoppen, een award voor de slechtste podcast van 2005. Op nummer 1 van zoektermen in de zoekmachines: tsunami, die overigens eind 2004 plaatsvond. En een bijzondere Amsterdamse notering in internationale lijstjes is de vermelding van Job ‘hate buster’ Cohen in het lijstje van Helden van 2005 volgens Time Magazine.

Ook interessant blijft de (in 2005 veel bekeken) lijst van de 10 meest schadelijke boeken van de 19e en 20ste eeuw, volgens Human Events Online. Met stip op 1: het Communistisch Manifest van Karl Marx en Friedrich Engels uit 1848. Gevaarlijke jongens die communisten. (Twee was Mein Kampf van Hitler (1925-26), drie Quotations from Chairman Mao, Mao Zedong 1966. )

Dan de muzieklijstjes. Pitchforkmedia kiest als het beste album van 2005 ‘Illinois’ van Sufjan Stevens. En ze hebben een top 5 van clips die allemaal het bekijken waard zijn. Beste label volgens de kenners: Secretly Canadian. (van o.a. de op veel lijstjes hoog genoteerde band Antony & the Johnsons). Absoluut de moeite waard is de 2005 record haiku marathon van Stylus Magazine, en hun top 10 filthiest songs ever (Engelstalige songs), met op nr. 1: Sister, van Prince. Maar wat zijn muzieklijstjes zonder VPRO’s 3voor12, die met haar ‘Guinness Book Of Recordings 2005’ en ‘Koffiedikkijken 2006’ een mooie rij lijstjes van muziekkenners heeft gegenereerd.

Mark Frauenfelder, de oprichter van het immens populaire webmagazine Boing Boing (nr 1 op de lijst van 2005 meest gelezen Blogs) maakte voor LA Weekly een lijst van 5 wonderful things. Zijn nr 1 wil ik jullie niet onthouden: ‘oddio’, de afkorting van ‘odd audio’, het underground antwoord op de iTunes Music Store, bijzondere internationale muziek, vrij van digital rights management (een rel waarmee Sony overigens ook hoge ogen gooit in menig online lijstje). Zijn tip: google ‘oddio’ en er gaat een wereld aan muziek voor je open, volgens Frauenfelder zelfs een waar “smorgasbord of auditory delight”.

In de eerste week van januari werd er natuurlijk weer volop geblogd en gezocht online. De meest gebruikte zoekterm via Google is zo prachtig banaal dat ik hem zelf niet had kunnen verzinnen. Weight Watchers stond op 7, maar met stip op nummer 1 de zoekterm: ‘new year 2006’.

Geraadpleegde lijstjes voor deze column komen van:
http://3voor12.vpro.nl/
www.blogpulse.com/blogs2005
http://boingboing.net
www.bright.nl/de-gele-oordoppen
www.businessweek.com
www.forbes.com
www.google.com/press/zeitgeist.html
www.humaneventsonline.com
www.kindamuzik.net
www.laweekly.com
www.nytimes.com
http://sfgate.com/
www.stylusmagazine.com
www.time.com/time/europe/hero2005/cohen.html
www.yahoo.com en http://news.yahoo.com

En natuurlijk de lijstjes uit:
Nick Hornby (1995). High Fidelity. London: Penguin.

(Met dank aan Auke Touwslager en Theo Ploeg voor hun favoriete lijstjes)